Hər gün yeni bir kitab

055 695 27 97, 055 212 42 37, 012 431 16 62

20 Yanvar metrosuna PULSUZ çatdırılma

Frensis Skott Fitscerald

Frensis Skott Fitscerald 24 sentyabr 1896-cı ildə Minnesota ştatının Sent-Pol şəhərində, imkanlı katolik irland ailəsində dünyaya gəlmişdir. Ailədə ona qədər iki uşaq dünyaya gəlib tələf olduğuna görə Skott arzuolunan uşaq olmuşdur. Onu ABŞ himninin sözlərinin -"Ulduzlarla bəzənmiş bayrağın" müəllifinin, onun ulu babası Frensis Skott Kinin (1779—1843) şərəfinə belə adlandırmışdılar. Ana babası Filip Makkuilan ABŞ-a İrlandiyadan mühacirət etmişdir. Onun ailəsi tezliklə varlanmış, artıq "böyük" Makkullan boyük bir firmaya sahib olmuşdur. Onun atası adlı-sanlı irland əsilzadəsi olsa da arvadı Molli Makkuillanın ailəsi kimi zəngin deyildi və böhran zamanı tamam müflisləşmişdi. Molli Makkuillanın ailəsi onun Edvard Fitscerald ilə evlililiyinə razı olmasalar da, gənc ailəni tam şəkildə himayə etməyə məcbur idilər. Buna görə də Frensis Skott Fitscerald çox yaxşı təhsil ala bilmişdir; 1908—1910 — Sent-Pol Akademiyası, 1911—1913 — ing. Newman School, 1913—1917 — Prinston Universiteti. Frensis Skott Fitscerald həyat yoldaşı Zelda Fitscerald ilə Prinston Universitetində oxuyarkən Frensis Skott Fitscerald universitet futbol komandasında oynamış, universitet müsabiqələrində qalib olan hekayə və pyeslər yazmışdır. Məhz bu zamanlar onda yazıçı olmaq, musiqili komediya əsərləri yazmaq kimi həvəs və arzu oyanmış olur. Prinston Universitetində oxuyarkən Frensis Skott Fitscerald sinfi ayrı-seçkiliklə üzləşir. O, özü ilə varlı uşaqları arasında böyük fərq olduğnu his edirdi. 1917 ci ildə könüllü olaraq orduya gedir. Orada öz karyerasına nail olaraq, XVII piyada briqada komandiri Rayanın adytantına qədər yüksəlir. Bu dövrlərdə o, varlı ailədən olan, Alabama ştatının Montqomeri şəhərinin hakiminin qızı həsəd aparılacaq qədər gözəl Zelda Seyr ilə tanış olur. O, bu gözəlliyin müqabilində romanlarındakı prototip obrazları dir neçə dəfə Zelda adlandırmışdır. Skott 1919 cu ildə ordudan təxris olunduqdan sonra, Zelda ilə izdivaca Seyr ailəsi razılıq vermədikdə, Skott Fitscerald Nyu-Yorka gələrək reklam agentliyində işləyir. Skott ədəbiyyat aləmində tanınmaq üçün çoxlu hekayə və şerlərini dərcilərdə çap etdirir. İlk cəhdlər uğursuz olur. Onun əlyazmalarını geri qaytarırlar. Bundan sarsılaraq Skott Fitscerald içkiyə qurşanır. Sonunda işini buraxaraq valideynlərinin yanına dönür. Burada o, çapa buraxılmayan "Romantiq eqoist" romanının əlyazmaları üzərində yenidən işləyir. 26 mart 1920-ci ildə roman "Cənnətin bu tərəfində" (ing. This Side of Paradise) adıyla işıq üzü görərək ona şöhrət qazandırır. 3 aprel 1920 ci ildə nəhayət Skott Fitscerald öz romanındakı Rozalindanın prototipi olan Zelda Seyr ilə evlənir. Bu roman Skott Fitsceraldın üzünə ing. Scribner’s, ing. The Saturday Evening Post kimi prestij jurnal və qəzetlərin qapılarını taybatay açmış olur. O, tezliklə varlanaraq həyat yoldaşına dəbdəbəli həyat bəxş etmiş olur. Daha sonra onları dövrün kral və kraliçası adlandırırdılar. Həyatın kefini çəkən Skott Fitscerald deyirdi: “Bilmirəm, biz Zelda ilə gerçəyik, yoxsa mənim hər hansı romanımın personajları.” 1930 cu ildə Zelda sinir sarsıntısı keçirir, bundan sonra ömrünün axırına qədər şizofreniyadan əziyyət çəkir. Bunun təsiri altında 1934 cü ildə Skott Fitscerald "Nəvazişli gecə" (ing. Tender is the Night) romanını yazır. Bir sıra avtobioqrafik yazılarında özünün bu "ağrıyan yarasından", nigah uğrunda mübarizəsindən bir sözlə dəbdəbəli həyatının ağır səhifələrindən söhbət açır. Lakin roman ona bir o qədər də uğur gətirmir. Qızı ilə söhbətində o, Zeldanı bütün zənginlərə ünvanladığı belə bir ifadə ilə təsvir edirdi: “Harada möhkəm olmaq lazımdırsa, zərif, harada güzəştə getmək lazımdırsa orada sərt.” Skott Zeldanın müalicəsi üçün Avropanın məşur klinikalarına baş çəkir. Lakin faydası olmur Zelda ilə münasibətlər daha da gərginləşərək boşanma ilə nəticələnir. 1934 cü ildə Skott Fitscerald həyatının sıxıntılı anlarını yaşayarkən "Nəvazişli gecə" (Tender is the Night) romanını yazır. ABŞ-a qayıdaraq Skott Fitscerald Hollivudda senarist kimi fəaliyyət göstərir. Burada o, icmalçı Şeyla Qrem ilə tanış olur və həyatının sonunu onun ilə birlikdə keçirir. Keçmiş arvadı Zelda Şimali Karolina ştatındakı Eşvill şəhərindəki Haylend xəstəxanasında - ruhi xəstələr üçün stasionarda yerləşir. 1939 cu ildə Skott Fitscerald Hollivud həyatından bəhs edən "Sonuncu Maqnat" (The Last Tycoon, 1941) romanını yazmağa başlayır. Roman yarımçıq qalır. 21 dekabr 1940 tarixində Frensis Skott Fitscerald ürəktutmasından - infarktdan Hollivudda vəfat edir. 1948 ci ildə isə Haylend xəstəxanasında baş verən yanğın nəticəsində Zelda Fitscerald həlak olur.


Kitabları